قلعه خرگوشی یادگار تاریخی ندوشن

قلعه خرگوشی یادگار تاریخی ندوشن

“محمد جعفری ندوشن ( دبیر بازنشسته )”
روزنامه آفتاب یزد دوشنبه ۲۱ دی ماه ۱۳۹۴ مطالعه می کردم به قسمت ویژه استان یزد ( اردکان) رسیدم . در صفحه اول آن ویژه نامه قلعه خرگوشی روایتگر تاریخ توجه من را جلب کرد دقیق مطالعه کردم ضمن تشکر از نویسنده ی آن لازم دانستم به معرفی قلعه خرگوشی از دیدگاه دیگری بپردازم .
زمانی که شاه عباس تصمیم به ساخت آن ۹۹۹ کاروانسرا گرفت از طرف بازرگانان ندوشنی که مرتب بین ندوشن و ورزنه و اصفهان طی طریق می کردند . وجود چشمه ی آب در وسط صحرا بنام چشمه ی خرگوشی را به اطلاع دربار شاه عباس می رسانند و تقاضای ساختن رباط در این منطقه می نمایند که موافقت می شود .
نقشه رباطها که از قبل تهیه شده بود و تقریباً همه طرح یکسان داشتند اما در مورد ساخت آن معمارها و بنّاهای ندوشنی ساخت آن را بعهده گرفتند . در اولین قدم دو عدد کوره ی آجر پزی در سرچشمه ی ندوشن ( که تا کمتر از ۳۰ سال پیش هم موجود بود یکی درست جلوی پمپ بنزین فعلی ندوشن و دیگری در حاشیه ی شمالی مسجد الغدیر ) ساخته می شود . این دو کوره مشغول به پخت آجر برای ساخت قلعه خرگوشی می شوند و به موازات آن از کوههای اطراف قلعه سنگ جمع آوری می شود و ساخت قلعه شروع می شود . البته قسمت پایین قلعه که با سنگ بنا شده بدلیل کمبود آجر نبوده بلکه به علت فرسایشی که آجر دارد اگر قسمت های پایین با آجر بنا می شد پس از گذشت زمانی کوتاه زیر دیوارها ساییده و خالی می شد ، لذا تا حدود دو متری دیوارها با سنگ ساخته شده است .
خلاصه آجرهای پخته شده در کوره های آجر پزی در سرچشمه ی ندوشن توسط ساربانان و شترهای ندوشنی و سورکی به قلعه حمل می شد و معماران و بنّاهای چیره دست شروع به ساختن قلعه نمودند . پس از ساخت اسکلت اصلی ساختمان قلعه بحث تزیین داخلی مطرح می شود که از کوه سفید ( کوه جنب ندوشن ) سنگ تراشان شروع به تراشیدن سنگهای صاف و تقریباً یکسان و هم اندازه می نمایند و باز توسط شتر در ندوشن به محل قلعه حمل می شود و همه ی ستونهای داخلی قلعه تا حدود دو متر سنگهای سفید و زیبا تزیین می شود و در ضمن به استحکام و ماندگاری بنا افزوده می شود . هنوز هم دو ستون سالم و دست نخورده باقی مانده است .
هم زمان آجرهای مربع شکل و تخت برای پوشش پشت بام به قلعه حمل می شود و زیباتر از همه ناودان های تراشی شده از سنگ سفیده ی ندوشن می باشد که بسیاری از آنها هنوز سالم و پا برجا بر جای خود استوار هستند و بعضی هم متأسفانه کنده شده و در اطرف قلعه بین سنگهای خراب شده افتاده که چند عدد آن هم خودم دیدم . خلاصه ساخت قلعه به پایان رسید .
سنگهای ندوشن کتیبه ی تاریخی هم آماده شد و دور شاه نشین ورودی اصلی قلعه نصب گردید و مرحوم علیرضا عباسی خطّاط مشهور دوره ی صفوی در اصفهان رنج سفر تحمل کرده و به محل قلعه آمد و دست خط ماندنی خود را روی سنگهای نوشت و حکاکان چیره دست ندوشنی تحت نظر آقای علیرضا عباسی شروع به تراشیدن سنگها نموده و خط ها برجسته شده و روی سنگها نقش بستند .
اما روزگار ما که روزگار عجیبی است دزدان میراث فرهنگی که مأموریت خالی کردن هویت ایرانی اسلامی از پیشینه ی تاریخی آن دارند از سنگ های نوشته شده بر پیشانی قلعه دست نکشیدند و آنها را از جای خود کندند که با هوشیاری نیروی انتظامی ندوشن دستگیر شده و سنگ های تاریخی از آنها گرفته شد ولی هرگز به جای اول خود بر نمی گردند و با هر عاشق خط و نوشته های تاریخی حرف دل نمی زنند .
چند ماه پیش که برای بازدید قلعه رفتیم با تعدادی دوستان ، بنده جلوی آن سنگ نوشته ها میخ کوب شدم و بجز چند کلمه بقیه را خواندم . سرو جانم فدای مولی امیرالمؤمنین علیه السلام که پادشاهان خود را کلب آستان او می دانند چون شاه عباسی دستور می دهد بر سنگ ها بنویسند (کلبآستان ) امیرالمؤمنین علی ابن ابی طالب عباسی الموسوی و الی آخر .
در پایان لازم به تذکر است که از نظر تقسیمات کشوری در همیشه ی تاریخ ، این قلعه جزء منطقه ندوشن بوده اما در اوایل دهه ی شصت از حیث تقسیمات رسمی به ناحق از ندوشن منتزع گردیده و به اردکان ملحق شده است . اما مورخین و پیشینه شناسان به درستی می دانند که این قلعه و حوزه سرزمینی اش بخشی از تاریخ ندوشن است و انتزاع اداری آن از این منطقه وابستگی تاریخی آن را به شرحی که بیان شد از میان نمی برد . امیدواریم در آینده شرایط بازگشت سرزمینهایی که از حیث تاریخی و فرهنگی در جایی ریشه دارد به دامن آن فراهم گردد و موجب همبستگی و یکپارچگی هویتی آن مناطق گردد .

ghaleh (1)

ghaleh (2)


کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar

مطالب پیشنهادی :

درباره نویسنده

1838 مطلب نوشته است .

۶ نظر on “قلعه خرگوشی یادگار تاریخی ندوشن”

  • طباطبایی wrote on ۱۸ بهمن, ۱۳۹۴, ۹:۳۲

    احسنت بر معلم شریف حاج میرزامحمد عزیز
    مطلب ارزشمند و خوبی بود و برحق مالکیت ندوشن بر این قلعه تاریخی دلالت داشت .

    کاربرانی که این دیدگاه را پسندیده اند:

    • avatar
  • سلیمی پور wrote on ۱۸ بهمن, ۱۳۹۴, ۱۳:۲۹

    ممنون از خبر خوبتان

    کاربرانی که این دیدگاه را پسندیده اند:

    • avatar
  • احمد جعفری wrote on ۱۸ بهمن, ۱۳۹۴, ۲۱:۲۰

    بسیار سپاسگزارم از جناب آقای میرزا محمد جعفری مطلب بسیار خوبی بود . امیدواریم این هویت تاریخی و فرهنگی دیارمان به آغوش وطن بازگردد و ما بتوانیم غبار غربت را از تنش بزداییم. غار نباتی ندوشن هم همین سرنوشت را دارد . این غار توسط ندوشنی ها کشف شد . مسیر رفت و آمد این غار از مراتع جناب آقای میرزا محمد عابدینی احداث شد و ایشان خداوند خیرشان دهد با جان و دل و بدون کوچکترین چشم داشتنی پذیرفتند و رضایت دادند که مسیر غار از میان مرتعشان عبور کند. اما متاسفانه حالا شده اثر طبیعی شهرستان تفت. امیدواریم این اثر طبیعی نیز به آغوش وطن بازگردد. همچنین بتوانیم از دیگر هویت های تاریخی و فرهنگی دیارمان همچون سنگ آب ها ، آبشارهای و سنگ نگاره های زیبا منطقه و سایر اثار پاسداری کنیم.

    کاربرانی که این دیدگاه را پسندیده اند:

    • avatar
  • محمد حسن صادقیان ندوشن wrote on ۱۸ بهمن, ۱۳۹۴, ۲۲:۰۱

    جناب آقای جعفری

    احسنت و آفرین

    هر چه از مطلب و نگارش قشنگتان بگوئیم کم است،در مورد قلعه خرگوشی بسیار عالی حق مطلب را ادا نمودی ولی مسؤلین باید پیگیر و الحاق قانونی آن به حوزه تقسیمات کشوری ندوشن هم باشند.

    کاربرانی که این دیدگاه را پسندیده اند:

    • avatar
  • م.ص.ندوشن wrote on ۱۸ بهمن, ۱۳۹۴, ۲۳:۳۸

    بازهم تشکر
    صرفا باید آموخت
    باید این تاریخ را دانست
    و تشنه شنیدن ادامه اش بود
    قلمتان مانا

    کاربرانی که این دیدگاه را پسندیده اند:

    • avatar
  • مسلم wrote on ۲ فروردین, ۱۳۹۵, ۲۳:۵۷

    با سلام
    ضمن تشکر از آقای جعفری که حق معلمی بر گردن ما دارند.
    البته این قلعه در مسیر جاده ابریشم ساخته شده است.
    آیا میدانید که چرا شاه عباس ۹۹۹ قلعه ساخت؟؟؟
    شاه عباس دید روانشناسانه بسیار خوبی داشت و گویند که درباریان شاه به ایشان پیشنهاد میدهند که یک قلعه دیگر بسازد تا جمعا ۱۰۰۰ قلعه ساخته باشد.
    و شاه پاسخ میدهد که ۹۹۹ قلعه بیشتر به نظر میرسد تا ۱۰۰۰ قلعه
    درود بر افراد خوش فکر ایران زمین

    کاربرانی که این دیدگاه را پسندیده اند:

    • avatar

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

*

تمام حقوق این سایت برای © 2021 سامانه اطلاع رسانی فرهنگ ندوشن. محفوظ است.
قدرت گرفته از وردپرس فارسی