معنای لغوی ندوشن

معنای لغوی ندوشن

محمد مهریار استاد فقید ادبیات دانشگاه اصفهان درباره ندوشن و واژه شناسی آن آورده است:
ندوشن دیه بزرگ و یا شهرک کوچکی است پرجمعیت با آب خوب و اصالت کهن. از مردم یزد شنیده شد که آن را با ضم نون اول، نُدوشن تلفظ می کنند. ولی به هر صورت نامی است دلاویز و خوش آهنگ. هوایی معتدل و سرزمین کم و بیش کوهستانی دارد و آب قنات های آن هم کم نیست. استحکام مبانی اخلاقی، یک رنگ تکلم خاص که صبغه و نشانی از گویش کهن گذشته است هنوز در میان مردم باقی است و نشانه های دیگری از تمدن کهن، سبک ساختمان ها و پی های ستبر و برخی بادگیرها یادآور همان روزگارانی است که این دیه سرسبز و خرم و پرآب بوده است و رفته رفته بصورت حاضر درآمده و هنوز رنگ تمدن کهن و علائم آن در اطراف دیده می شود. واژه ندوشن به هر گونه تلفظ که خوانده شود در آغاز واژه ای دشوار به نظر می آید و معنی آن آسان به نظر نمی رسد. ولی با دقت بیشتر متوجه می شویم که این واژه به سه جزء «نَد+اَوْ+شَن» تقطیع می شود. در فرهنگ ها «نَد» را به معنای افزونی، نمو، برومندی و امثال اینها در معنی نخستین واژه آورده اند. و باز به معنای نیکویی، خوبی، دلالت و راهنمایی آمده است. پیداست که در اینجا «نَد» به معنای نیکویی، فزونی و نمو است که با گیاه و محصول خوب سازش دارد و جزء اول کلمه نیز در واقع به همین معناست. جزء دوم «اَوْ» به معنای آب است که در اوستا نیز به همین صورت تلفظ می شود و در سرتاسر ایران در گویش های مختلف و در نزد روستائیان عموماً « اَوْ» به جای آب تلفظ می گردد. البته در گفتار به جای «اَوْ»، «اُ» شنیده می شود. اما جزء سوم «شن» همان پسوند نسبت است و مکان و محل را نشان می دهد مثل گلشن به معنای جای گل. پس هر سه جزء روی هم یعنی جایگاه فزونی و شکوفایی و سودمندی آب است یا محلی که آب آن سودمند و نیکو و اقتصاد آن شکوفاست. این است معنی ندوشن و در این باره شکی وجود ندارد.
“فرهنگ جامع نام ها و آبادی های کهن اصفهان- جلد اول- صفحات ۷۹۵ تا ۷”

مطالب پیشنهادی :

درباره نویسنده

2494 مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

*

تمام حقوق این سایت برای © 2021 سامانه اطلاع رسانی فرهنگ ندوشن. محفوظ است.
قدرت گرفته از وردپرس فارسی