مردی که ایران را از یاد نبرده است

مردی که ایران را از یاد نبرده است

“حسین مسرّت”
مردی که ایران را از یاد نبرده است، جشن نامۀ دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن: زیر نظر : محمّدجواد حق شناس، ویراستار: محمّد ولی زاده، تهران: بامداد نو (دفترهای تهران،۶)، ۱۳۹۹، رقعی، ۴۰۶ ص، مصوّر، رنگی .
*****
همزمان با نود و پنجمین سال روز زاده شدن دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن (۱۳۰۴ش) و نامگذاری خیابانی در نزدیک دانشگاه تهران که زمانی استاد دکتر اسلامی در آن به آموختن ادب فارسی برای دانشجویان دانشکدۀ ادبیّات وعلوم انسانی می پرداخت و نیز رونمایی از تندیس اسلامی ؛ از ماه ها پیش به همّت گروهی از دوستان دکتر اسلامی و دوستداران آثار ماندگار و گرانسنگ او و با پیگیری مجدّانۀ و ویراستاری خوب محمّد ولی زاده، مدیر نشر بامداد نو ، و نظارت و کوشش شایستۀ دکتر محمّدجواد حق شناس، مجموعه ای از گفتارها دربارۀ زندگی، آثار ، افکار و نقد آثار اسلامی و نیز برگزیده ای از سروده ها و یک داستان از اسلامی ندوشن فراهم آمد که در میان آثاری که تاکنون در بارۀ وی گردآوری و چاپ شده، جایگاه برتر و خوبی دارد و می توان آن را شناخت نامه ای شایسته دانست که خواننده را با همۀ زوایای زندگی و آثار وی آشنا می کند.عنوان زیبای کتاب از دکتر علی اکبر جعفری ندوشن است.
در بهره های (فصل) پنج گانۀ کتاب که به ترتیب عبارت اند: از اسلامی ندوشن در یک نگاه؛ اسلامی ندوشن در آینۀ آثار و منتقدان؛ یک گفت و گو . چند نامه ؛ مقالات و یادداشت هایی دربارۀ اسلامی ندوشن؛ اسلامی ندوشن به روایت تصویر، خواننده از درون این بهره ها در بهرۀ یک: «محمّدعلی اسلامی ندوشن به روایت خود»،«کتاب‌شناسی توصیفی آثار دکتر اسلامی ندوشن » / بهرۀ دو : نمونه ای از اشعار اسلامی به نقل از کتاب های: چشمه ، گناه و اشعار ترجمه شده از کتاب ملال پاریس وبرگزیدۀ گل های بدی (اثر شارل بودلر)، برگزیدۀ اشعار هنری لانگ فلّو و نقد چند کتاب مانند: بهار در پاییز، چهارسخنگوی وجدان ایرانی، روزها ، جام جهان بین، ماجرای پایان ناپذیر حافظ و نامه نامور / بهره سه : یک گفت و گوی بلند با گروهی از خوانندگان کارشناس با عنوان :«در مرز دو فرهنگ» و چند نامه از دکتر محمّد مصدق، مهدی آذر یزدی، دکتر اللهیار صالح، دکتر غلامحسین یوسفی، محمّدعلی جمال زاده به دکتر اسلامی / بهرۀ چهار : که بزر گترین و پرو پیمون ترین بخش کتاب است، دربردارندۀ دیدگاه های نویسندگان برجستۀ ایران در حوزۀ ادب و نقد ادبی دربارۀ نقد آثار، افکار و دیدگاه های اسلامی همراه با چند سروده دربارۀ اوست ، و سرانجام بهرۀ پنج که برگزیده ای است از صدها نگاره از دوره های گوناگون زندگی اسلامی و در کنار یاران و خانواده و نیز سفرهای اسلامی به جای های گوناگون ایران است.
به هر روی مجموعه ای که فراهم شده، اثری ارزنده در زمینۀ شناخت دکتر اسلامی از نام آوران عرصۀ ادب و فرهنگ ایران است که به رغم آنکه وی حقوق دانی صاحب نام است و برخی آثارش نیز در این زمینۀ جامعه و حقوق مردم است، امّا از میان نزدیک به ۷۰ اثر او که از «ذکر مناقب حقوق بشر در جهان سوم»(۱۳۲۸ش) آغاز می شود و به «برگریزان» (۱۳۹۴ش) پایان می یابد ، حدود ۸۰ درصد آن در حوزۀ ادب و فرهنگ بویژه در زمینۀ شاهنامه ، فردوسی و حافظ است.
دو نکتۀ گفتنی دربارۀ کتاب نامبرده اینکه: کاش در بهرۀ دوم ، نمونه ای از رباعی های زیبای دکتر اسلامی از کتاب« بهار در پاییز» آمده بود. دوم آنکه می توانست بهره ای نیز در این کتاب با عنوان «برگزیده ای از زیباترین نوشته های کوتاه» او جای می گرفت که برغنای آن دوچندان می افزود.
****
تاکنون به غیر از گفتارهای گوناگونی که در نشریات ایران و بیرون از کشور در بارۀ زندگی ، نقد و تفسیر آثار دکتر اسلامی چاپ شده (ازجمله ویژه نامۀ نگاه نو و کتاب همشهری) و نیز پایان نامه های چندی که در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا در این زمینه نوشته شده و هیچ کدام به چاپ نرسیده است ؛ از سال ۱۳۵۶ به ترتیب تاریخی این کتاب ها در زمینۀ زندگی و آثار وی گردآوری و چاپ شده است:
روایی، محمّد: معرّفی چهارده کتاب، تهران: توس، ۱۳۵۶، رقعی، ۴۸ ص.
اسلامی ندوشن، محمّدعلی: باران نه رگبار، تهران: نغمۀ زندگی، چاپ دوم، ۱۳۸۳(چاپ نخست، ۱۳۷۵)، وزیری، ۲۷۶ ص، مصوّر. (گزارشی از ۴۲ اثر دکتر اسلامی ندوشن).
افشار، مهدی: گذری و نظری بر احوال دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن، تهران: شهر کتاب، ۱۳۷۸، رقعی، ۳ ج.
جهان بخش، فرهنگ و دیگران: تکدرخت، یادگارنامۀ دکتر اسلامی ندوشن، تهران: نشر آثار و یزدان، ۱۳۸۰، وزیری، ۷۳۴ ص. مصوّر.
مسرّت، حسین : روشن‌تر از روشن (ره‌آورد دیدار دوستانه با دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن)، یزد: شورای شعر و ادب استان یزد، ۱۳۸۴، رقعی، ۲۴۰ ص، مصوّر.
جلالی پندری، یدالله: رهاورد دیدار، مجموعۀ سخنرانی‌ها، مقالات، پیام‌ها و اشعار دیدار دوستانه با دکتر اسلامی ندوشن، به همراه کتاب‌شناسی دکتر اسلامی ندوشن، به کوشش: حسین مسرّت، یزد: انجمن شعر و ادب یزد، ۱۳۸۴، رقعی ۳۶۸ ص، مصوّر.
فیضی، کریم: زندگی، عشق و دیگر هیچ: محمّدعلی اسلامی ندوشن، گفتگو کننده: کریم فیضی، تهران: اطّلاعات، چاپ سوم، ۱۳۹۶( چاپ نخست، ۱۳۸۹)، وزیری، ۵۷۳ص.
مسرّت، حسین ؛ شمس الدّینی، پیام: در آیینۀ روزها، درنگی بر کتاب روزها اثر دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن، میبد: بنیاد میبدی، ۱۳۹۱، رقعی ۳۱۰ ص.
مسرّت، حسین: دیباچه‌ها (برگرفته از کتاب‌های دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن)، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ اوّل و دوم،۱۳۹۲، رقعی، ۳۹۶ ص.
————- ؛ شمس الدّینی، پیام: دیدگاه‌ها (دربارۀ آثار دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن)، تهران: شرکت سهامی انتشار، ۱۳۹۴، وزیری، ۵ ج. ج ۱: دربارۀ فردوسی و شاهنامه،۲۶۷ ص؛ ج ۲: روزها،۳۰۴ ص؛ ج ۳: دربارۀ جامعه و فرهنگ،۱۸۳ ص؛ ج ۴: نوشته‌هایی در تاریخ و ادب،۱۷۳ ص؛ ج ۵: کارنامۀ ادبی،۲۳۷ ص.
*****
با یادآوری اینکه نگارنده از سال ۱۳۶۳ ش تاکنون در حال گردآوری کتابشناسی دکتر اسلامی ندوشن ، که دربردارندۀ آثار ، گفتارهای اسلامی و نیز کتاب های و گفتارها و پایان نامه های دربارۀ اوست و امید می رود که در سال ۱۴۰۰ش به سرانجام برسد.

۹/۹/۱۳۹۹

مطالب پیشنهادی :

درباره نویسنده

2494 مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

*

تمام حقوق این سایت برای © 2021 سامانه اطلاع رسانی فرهنگ ندوشن. محفوظ است.
قدرت گرفته از وردپرس فارسی