تصویر روز “خانه تاریخی قلعه ایهای ندوشن در مرگ تدریجی”

تصویر روز

به گزارش پایگاه فرهنگی ندوشن مرکز جغرافیای ایران ؛ خانه قلعه‌ای ها مربوط به دوره صفوی است و در ندوشن، محله قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ ۳۰ تیر ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۲۱۲۹ بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
استان یزد یکی از قدیمی ترین استانهای کشور به شمار می رود و خانه های متعدد تاریخی عصرها و دوره های مختلف تاریخی گویای این قدمت تاریخ تمدن در این دیار است اما در حال حاضر قدیمی ترین خانه تاریخی یزد در آستانه تخریب کامل قرار گرفته است.
بیشتر خانه های تاریخی استان یزد مربوط به دوران قاجار است اما در این بین در برخی مناطق نظیر ندوشن خانه هایی متعلق به عصر صفوی نیز مشاهده می شود. علاوه بر قدمت تاریخی خانه ها آنچه به آنها رونق بخشیده، معماری منحصر به فرد یزد است که امروز با وجود گذشت صدها سال از قدمت برخی خانه ها، همواره زیبایی های خانه های تاریخی از جمله دیوارهای گلی و بلند، پنجره های گره چینی شده با شیشه های رنگی، حوض های کم عمق و طویل، آب انبارهای خنک، بادگیرهای سر به فلک کشیده و … چشم نوازی می کند. آنچه جذابیت این خانه ها را دو چندان کرده است، قرار گرفتن حیات خانه ها در دل بناست به نحوی که اتاقهای سه دری و پنج دری در بیشتر این خانه ها دور تا دور قرار گرفته و حیاط با حوضی فیروزه ای رنگ همچون نگینی در میان خانه های تاریخی خودنمایی می کند.
یکی از قدیمی ترین خانه های تاریخی استان یزد که قدمتی بیش از ۴۵۰ سال دارد و متعلق به دوران صفوی است، “خانه قلعه ای های ندوشن” است.
این خانه بزرگ زمانی عمارتی با معماری زیبا و تحسین برانگیز بود و خان های ندوشن در آن زندگی می کردند. این خانه به لحاظ امنیتی نیز بسیار امن بود زیرا علاوه بر برخورداری از دیوارهای بلند، با تونلی نسبتاً طولانی در زیر زمین به قلعه ای درست در روبروی این خانه و در تپه ای با فاصله چند کیلومتری از خانه، متصل می شد. خانه قلعه ای پس از آنکه دوران اوج خود را سپری کرد، در دوره های بعد از صفویه توسط مالکان اصلی به رعیت هایی که برای آنها کار می کردند، واگذار شد. خانه قدیمی قلعه ای حتی تا ۱۷ سال پیش نیز مسکونی بود و سه خانوار در آن زندگی می کردند اما از آن پس روند تخریبی به خود گرفت و هم اکنون از این خانه به جز نمایی تو خالی چیزی بر جای نمانده است.
بسیاری از اتاق های این خانه با خاک یکسان شده، زیرزمین و آب انبار خانه به طور کامل مدفون شده و دیوارهای بلندی که به واسطه همین بلندی در معرض تخریب بیشتری قرار دارند نیز در آستانه تخریب کامل قرار دارند.
این خانه که در روزگاری از زیباترین و اعیان ترین خانه های یزد به شمار می رفت امروز در و دیوار آن بوی مرگ گرفته و با قرار گرفتن در آن بیم فرو رفتن خانه یا آوار شدن دیوارها لذت کنکاش در بقایای معماری اصیل ایرانی را از بین می برد.
آنچه که عجیب می نماید این است که این خانه به شماره ۱۲۱۲۹ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و این طور به نظر می رسد که ثبت آثار در فهرست آثار ملی، احیا، مرمت و نگهداری آثاری همچون خانه قلعه ای ها را ضروری می کند. اما تنها چیزی که نه تنها در خانه قلعه ای ها بلکه در حمام قدیمی قلعه، مسجد جامع ندوشن و در مجموع بافت تاریخی و ثبت شده این منطقه احساس نمی شود، بحث نظارت و رسیدگی است. امروز در ندوشن که روزگاری مهد پرورش مردان و زنان بزرگ تاریخ و ادبیات ایران بوده است، همه چیز بوی گرد و غبار، ویرانی و نا امیدی می دهد و گویی قدمت و تاریخ اینجا به دست فراموشی سپرده شده است.
به طور قطع ترمیم و مرمت و البته نگهداری از این خانه راهکارهایی دارد که البته دست اندرکاران میراث فرهنگی از آن مطلع هستند. میراث فرهنگی استان یزد در مرکز استان با واگذاری خانه های قدیمی به بخش خصوصی و تبدیل این خانه ها به زورخانه، رستوران سنتی و … گام مؤثری در احیا و حفظ خانه های تاریخی برداشته است اما به نظر می رسد مناطقی همچون ندوشن به دست فراموشی سپرده شده است.
تنها این خانه نیست بلکه در ندوشن خانه های قدیمی متعددی وجود دارد که نیاز به احیا و مرمت دارد. همه این خانه ها مالک شخصی دارد اما متأسفانه مالکان این خانه ها را رها کرده اند به همین دلیل بیشتر این خانه ها روند تخریبی پیدا کرده است.

ghalehiha (1)

ghalehiha (4)

ghalehiha (2)

ghalehiha (3)


کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar

مطالب پیشنهادی :

درباره نویسنده

1834 مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

*

تمام حقوق این سایت برای © 2018 سامانه اطلاع رسانی فرهنگ ندوشن. محفوظ است.
قدرت گرفته از وردپرس فارسی